Recensie: Solomon Northup – 12 Jaar Slaaf

het boek

De winnaar van de Oscar voor beste film dit jaar is 12 Years A Slave van regisseur Steve McQueen. Deze film is gebaseerd op een gelijknamig boek dat geheel onterecht in de vergetelheid was geraakt. Veel mensen zullen na het zien van de film het boek willen lezen en daarom heeft uitgeverij Atlas Contact het boek 12 Jaar Slaaf onlangs in een Nederlandse vertaling uitgegeven. Voor de liefhebbers van de film staat er een voorwoord in van Steve McQueen en een inleiding van zijn partner Bianca Stigter. Zij was het die McQueen attendeerde op het bestaan van dit boek en het onwaarschijnlijke verhaal.

Het dagelijks leven van een slaaf

Het boek is het persoonlijk verslag van Solomon Northup die al vrij man wordt geboren in het noordelijke deel van de Verenigde Staten. In 1841 valt hij tijdens een werkbezoek aan Washington in de handen van een slavenhandelaar, die hem verkoopt op de markt in het Zuiden. Wat volgt zijn de vreselijke belevenissen van een man die tegen zijn zin 12 jaar lang slavenarbeid moet verrichten. Northup geeft in het boek een behoorlijk betrouwbare weergave van het dagelijkse leven van een slaaf in die tijd. Iets dat voor ons heel lastig is voor te stellen. Of je die film nu wel of niet gezien hebt maakt niet zoveel uit bij het lezen van het boek. Mensen die het verhaal niet kennen zullen vol ongeloof het relaas van Solomon Northup volgen. Heb je de film al wel gezien, dan zal opvallen dat Steve McQueen het verhaal behoorlijk goed heeft gevolgd. Er zijn wat kleine verschillen in het verhaal, maar de belangrijkste aspecten zijn intact gebleven.

Zowel het boek als de film zijn niet altijd even prettig. De erbarmelijke omstandigheden zijn zowel in beeld als in woord schrijnend. Waar de film soms pijnlijk confronterend is op de moment dat een woeste plantagehouder een slaaf weer een afranseling geeft zijn bij het boek de gedachten van Northup die indruk maken. Ondanks alles blijft hij er altijd in geloven dat hij zijn vrouw en kinderen ooit terug zal zien. Bovendien, en dat is sowieso een sterk punt van boeken in vergelijking met een verfilming, kun je voor het boek de tijd nemen, een passage herlezen of je gedachten er op los laten. Op die manier maakt het waargebeurde verhaal van Solomon Northup nog meer indruk en zul je zijn belevenissen nooit van je leven meer vergeten.

Marco Démoet