Recensie: Breakin’ Walls: Lust for Loss (22, 23 en 24 april 2010)

4563576854_ae6d4ac3a1

Een introductie voor eenieder die Breakin’ Walls niet kent: Breakin’ Walls is een theaterfestival in Theater Frascati, voornamelijk bedoelt voor de jongere doelgroep. Op dit festival, dat vanaf dit jaar voor het eerst niet één keer, maar twee keer per jaar plaatsvindt, staan doorgaans voorstellingen die de relatie tussen publiek en speler wegnemen, verkleinen of aan de kaak stellen. Het experiment staat centraal, niets is zeker: zelfs niet de locatie.

De afgelopen editie, met vijf voorstellingen rond het thema Lust for Loss, vond afgelopen weekend plaats. Ik was daar en zag alle vijf de voorstellingen. Een kort ooggetuige verslag, gedachten over de voorstellingen en een aanmoediging om ook eens te gaan kijken, zijn de voornaamste motieven in dit artikel.

De belangrijkste punten van maatschappelijke kritiek waren tijdens de afgelopen Breakin’ Walls de huidige consumptiemaatschappij, de rol die onze (de jongere) generatie daarin speelt en de hang naar vrijheid en authenticiteit. Mijn weekend begon op donderdagavond. In een bus werd ik vanaf het Rokin vervoerd naar een afgelegen industrieterrein. De parkeerplaats van een heus autohotel was de eindbestemming van de tocht per bus. Ik was beland in De Club. De Club kun je grofweg beschouwen als de theaterversie van Fight Club. De cast: Tygo Gernandt (Van God Los), Tim Murck (Spangas!) en Guus Boswijk (het enige meisje in de voorstelling).

Hersendodende maatschappij

De voorstelling bleek net zo wispelturig als de trivialiteit van de cast. Wanneer de hele meute geblinddoekt naar een verderop gelegen loods is gebracht, trapt De Club af. Sinds de eerste kennismaking met de gespierde castleden van De Club is duidelijk dat een gezellige avond er niet in zit. De boodschap en het plot, dat regelrecht gekopieerd is van de film, is duidelijk: kies niet het opgaan in een hersendodende maatschappij, kies voor het avontuur, kies voor jezelf. Kortgezegd: ga niet ‘een weekje lekker bijkomen met een beautyarrangement in het Amsterdamse Bos’, maar laat jezelf eens lekker in mekaar trappen en vergeet het saaie leven om je heen. Een zeer matig uitgewerkt verhaal, een af en toe tenenkrommend script en bovendien kent iedereen de uitslag al.

Een boodschap die voor nihilistische jongeren in mijn leeftijdscategorie ongetwijfeld zal aanslaan, maar hadden we daar niet gewoon de film Fight Club zelf voor? En bevat die film niet een onovertroffen spanning en een fantastische cast die geweldig acteert? Enfin, het was niet alleen niet zo gezellig, donderdagavond, het was ook bar slecht. I rest my case.

Absolute apotheose

Vrijdagavond staan er twee voorstellingen op het program: allereerst is er Sweet, een voorstelling van Aitana Cordero in samenwerking met Het Lab. In Sweet laat Aitana, een Spaanse theatermaakster die in Amsterdam studeert, samen met haar partner-in-crime Diego Nante, zien hoe wij met de wereld omgaan. De parallel die ze trekt is een zoete. In een 40 minuten durende performance gooien Aitana en Diego zoveel mogelijk snoep, jam, honing, ijshoorntjes en andere zoetigheid over zichzelf heen als ze maar kunnen. De absolute apotheose blijkt een bak waar 10 liter honing in zit, waarvan er tenminste 9 op het toch al plakkerige lichaam van Aitana eindigen. Een treffende en confronterende voorstelling, die mij met plakkende schoenen de zaal deed verlaten.

The Devil Has Quentin’s Heart is een wat Amerikaans aandoende voorstelling van de uit Manchester afkomstige Benji Reid. Het spel neemt Reid voor eigen rekening en gedurende 70 minuten is het publiek overgeleverd aan een ijzersterke performance van Benji himself. Een geweldig charismatische speler, met goede danspasjes (Michael Jackson komt voorbij), een prima toneelstem en een uitstraling die doet vermoeden dat hij al jaren bevriend is met ons allemaal. En toch, door het geweldige spel van Reid, was ik bijna vergeten dat het eigenlijk maar een storm in een glas water was. Een bombastisch ogend stuk heeft aan het einde weinig opgeleverd. Een kansarme jongen die zijn hart en ziel aan de duivel verkoopt, over andermans rug groot wordt op Wall Street en uiteindelijk eindigt in de goot. Tja, waar blijft de musicalversie, hoor ik u denken. Een typisch geval van style over substance.

Heftig huisfeest

Zaterdag, de laatste festivaldag, zag ik wederom twee voorstellingen. Een waanzinnig begin van de avond beleefde ik met het Belgische gezelschap Ontroerend Goed. De voorstelling is simpel uit te leggen: 30 minuten lang kijk je, zittend in een woning tussen alle spelers, naar een heftig huisfeest. De dronken Belgen vliegen je om de oren, de muziek staat kneiterhard, er wordt gedronken, gesnoven en gesekst. Zoals elke goede uitgaansavond, eindigen de 14 spelers uitgeteld op de vloer, om nog één keer ongeëvenaard terug te keren voor een laatste nummertje. Wanneer het feest ten einde is, vraagt elke speler een paar mensen uit het publiek mee naar buiten. Buiten, in de kleedkamer, in een auto, in een café, volgt nog een tien minuten lange (zeer exclusieve) monoloog. Het concept klinkt geweldig, en dat was het ook. Een enorme ervaring die ontzettend herkenbaar is. En daar schuilt ‘m de kracht.

Breakin’ Walls sloot ik af door te kijken naar een aangrijpende voorstelling van Union Suspecte, genaamd 25 Minutes to Go. In deze wederom Belgische productie, kijken we naar een Marokkaanse man die in een onvermijdelijke sleur is terechtgekomen. Als gastarbeider gekomen, en altijd gastarbeider gebleven. Zonder respect sukkelt de man zich van het kastje naar de muur. Niet-ingeloste wensen maken het leven van de man ondraaglijk. Zelfmoord is de hele voorstelling onvermijdelijk dichtbij. En dit alles laat duidelijk zijn sporen achter op het toekijkende publiek. Tel hier de Jacques Tati-achtige manier van spelen van de hoofdpersoon bij op en je hebt een melodrama van geweldige proporties.

En zo blijft Breakin’ Walls een keurmerk voor uitdagend, experimenteel en grensverleggend theater. Met twee geweldige voorstellingen, hier en daar een misser (maar dat hoort ook bij het experiment!) en drie avonden vol leuke afterparty’s, nodigt het uit om vooruit te spoelen naar de derde week van november, wanneer de nieuwe editie van Breakin’ Walls weer zal plaatsvinden.