Inez van Lamsweerde & Vinoodh Matadin © Antony Fantastic Man 2006
Zeven jaar geleden werd het idee geboren: “We wilden een boek en een tentoonstelling die in chronologische volgorde bijna al ons werk laat zien.” Zo begonnen Inez van Lamsweerde en Vinoodh Matadin, ’s werelds beroemdste modefotografen, aan een project wat heeft geresulteerd in de expositie Pretty much everything in het Foam.
Inez van Lamsweerde & Vinoodh Matadin © Anastasia 1994
Ongeveer driehonderd werken hebben een plekje aan de muur gekregen van het fotografenduo dat dit jaar haar 25 jaar durende samenwerking mag vieren. De foto’s stammen uit de periode van 1985 tot aan 2010 en zijn er in alle soorten en maten te bewonderen.
New York
Sinds 1995 zijn Inez en Vinoodh officieel inwoners van the Big Apple. Ze hebben elkaar eind jaren tachtig leren kennen toen Inez, destijds studente aan de Gerrit Rietveld academie, fotografe werd voor het kledinglabel Lawina van Vinoodh. Ze bleven niet alleen zakelijk een koppel, maar werden ook partners in hun privéleven.
Toen de twee in ’92 naar het PS1 Contemporary Art Centre in New York gingen kregen ze een jaar lang te maken met teleurstellingen: geen van de modehuizen wilde het kleurrijke en gewaagde werk van het duo hebben. Alles wat hun foto’s hadden ging in tegen de heersende grunge-trend waarin alles zwart/wit, rauw en onbewerkt moest zijn.
Inez van Lamsweerde & Vinoodh Matadin © Me Kissing Vinoodh (Passionately), 1999
In één klap succesvol
Eén belletje van modeblad The Face heeft een ommezwaai gebracht in de carrière van Inez en Vinoodh. In tegenstelling tot alle andere modebladen wilde zij graag hun werk publiceren, wat tot gevolg had dat de telefoon roodgloeiend stond en de opdrachten niet meer aan te slepen waren. “Na de publicatie van The Face was iedereen ineens aardig geworden.” De twee waren in één klap beroemd en hun faam is sindsdien met de dag gegroeid. Balenciaga, Gucci, Lanvin en Balmain: allemaal grote namen voor wie ze hebben gewerkt, maar dit is slechts een minuscuul deel van alle modehuizen die Inez en Vinoodh hebben gevraagd voor hun campagnes.
Vrij werk
Naast hun werk in de mode-industrie is Inez ook bezig met haar vrije werk en maken de twee portretten. Ze proberen altijd de scheiding die er tussen de verschillende disciplines heerst te doen vervagen en laten zo elementen uit hun vrije werk terug komen in de modecampagnes en gebruiken ze voor hun portretten dezelfde technieken als voor modeshoots. Deze vervaging van grenzen willen ze ook met hun tentoonstelling in het Foam bereiken. “De foto’s die er hangen zijn puur op associatie geplaatst. We wilden eerst een chronologische volgorde aanhouden, maar dat was te saai.” De foto’s zijn in paren geplaatst, maar daarbij speelt de tijd geen enkele rol. Zo hangen foto’s uit 1986 naast werk uit 2008 en kunnen er kleine polaroids naast foto’s van mensformaat hangen. “De foto’s zijn een soort van zin die alsmaar door blijft lopen. Het is een soort van loop.”
Inez van Lamsweerde & Vinoodh Matadin © Björk Poisson Nageur 2000
Ambigue zelfportretten
Het werk van van Lamsweerde en Matadin draagt altijd een soort ambiguïteit met zich mee die ervoor zorgt dat de aanschouwer zijn aandacht niet verliest. De conflicten tussen mooi en lelijk of banaliteit en spiritualiteit zijn aspecten die de foto’s meerdere lagen geven en tonen een andere kant van de foto die je alleen ziet als je er wat langer bij stilstaat. Die dualiteit interesseert ze het meeste en proberen ze elke foto mee te geven.
In hun foto’s proberen ze ook altijd iets van zichzelf te projecteren. “Elke foto is een zelfportret.” Bij het fotograferen draait alles om de energie die er tussen de fotograaf en het model is. De fotograaf is zo bezig met de emoties van het model, dat het een voortdurende uitwisseling is van emoties en er is een constant spanningsveld wat een foto zo bijzonder maakt. Inez en Vinoodh zien zichzelf vooral als fotografen van mensen, niet van modellen met kleren. Door iets van zichzelf op hun modellen te projecteren willen ze laten zien dat we allemaal maar mensen zijn.
Nostalgie als inspiratie
“Mode is gebaseerd op nostalgie.” Alles wat in de tienerjaren begint met de vorming van de identiteit is een aspect wat de twee altijd inspireert en waar ze altijd beroep op doen bij het maken van hun foto’s. In de mode wordt er altijd veel gerecycled wat betreft ideeën en campagnes, maar dat kan volgens hen allemaal door de nostalgie naar vroegere tijd, naar een deel van je jeugd, verklaard worden.
Nieuwe plannen
Voor de komende tijd zijn de twee flink zoet met nieuwe opdrachten en hebben ze soms wel drie shoots op één dag. Door de grote vraag naar het fotografenduo hebben ze besloten maar tien opdrachten per jaar te doen. Daarnaast zullen ze de komende tijd aan de slag gaan met het maken van video’s backstage bij modeshows. De vraag hiernaar is aanzienlijk gegroeid de laatste jaren. “Mensen willen niet meer filmpjes van modellen in jurken, met een muziekje erachter gemonteerd.” Inez en Vinoodh gaan het professioneler aanpakken en ook willen ze meer printtechnieken gaan gebruiken, zoals zeefdrukken.
Inez en Vinoodh zijn eigenlijk te groot voor zo’n klein landje als Nederland. Daarom hebben ze ook de rest van de wereld als werkplek. Ondanks dat de fotocollectie van Pretty much everything te groot is voor de ruimte die Foam biedt, is het zeker niet minder imponerend en straalt de grootsheid van deze twee genieën op elke foto even sterk.
Inez van Lamsweerde & Vinoodh Matadin – Pretty Much Everything – photographs 1985-2010
25 juni 2010 t/m 15 september 2010
Foam Amsterdam
