In een recent interview met Wired vertelde regisseur James Cameron dat in hij 1977, na het zien van STAR WARS, een film die bij hem – en velen met hem – insloeg als een bom, al met de eerste ideeën voor AVATAR kwam; een film die niets minder dan de toekomst van de cinema zou moeten zijn.
Nu, ruim 30 jaar later, is die film dan eindelijk realiteit geworden. Maar het moet gezegd: in al die jaren dat Cameron zijn visie op exact zijn manier naar het witte doek probeerde te krijgen, heeft hij blijkbaar nooit gedacht om nog eens goed naar zijn scenario te kijken. Hoe is het anders mogelijk dat een film die belooft een grote sprong voorwaarts te zijn, zo oubollig en belegen aanvoelt? Alles aan de film, van de belerende, hippie-esque ecoboodschap tot de progrockalbumcover-esthetiek, komt rechtstreeks uit de jaren 70. Er vormt zich een beeld van een jonge Cameron, die, luisterend naar Yes, starend naar een Roger Dean poster, zijn verhaaltje bij elkaar sprokkelde en nooit meer heeft omgekeken.
Andere sf-filmmakers
Alles in AVATAR voelt overbekend aan: er wordt verwezen naar DANCES WITH WOLVES en soortgelijke verhalen, waarin een blanke man van nobele wilden een lesje over Moeder Natuur leert. Maar ook Cameron’s ‘nieuwe’ ideeën zijn in de afgelopen tien jaar al gebruikt door andere sf-filmmakers, zoals de Wachowski’s (het downloaden in een ‘avatar’ uit THE MATRIX) en Peter Jackson (de gigantische digitale ‘battles’ in LORD OF THE RINGS), waardoor ook deze achterhaald aandoen.
Een filmrecensie is geen boekverslag, dus laten we dit voorop stellen: visueel is AVATAR zeer indrukwekkend. De digitale effecten zijn state-of-the-art, elk shot ziet er tot in de puntjes verzorgd uit – en de motion-capture technologie maakt hier inderdaad een grote sprong voorwaarts. Maar waarom al die moeite om het visueel van het hoogste niveau te laten zijn, als het dunne verhaaltje het vertellen nauwelijks waard is? Waar het AVATAR grotendeels aan ontbreekt is een mooie balans tussen vorm en inhoud en een gevoel voor visuele poëzie. Slechts zelden weet Cameron dit op te roepen. Een prachtig slowmotion shot van een weggalopperend, brandend “paard” verwijst naar een vergelijkbaar beeld uit zijn eigen TERMINATOR 2, maar dit soort mooie, intieme momenten komen veel te weinig voorbij.
Na ruim 2 en een half uur spektakel kom je visueel overdonderd, maar geestelijk ondervoed de zaal uit. Dat kan toch niet de toekomst zijn…
Ondanks de nodige reserves gisteren Avatar gezien en was zeer onder de indruk van dit visuele spektakel. Uitermate knap vormgegeven en een lust voor het oog. Het verhaal is naar mijn oordeel niet van het hetzelfde hoge niveau als de beelden maar dat is zeker niet nodig om het tot een unieke filmbeleving te maken. Toch is er iets wat me enorm stoort aan deze film en dat is dat er nergens melding wordt gemaakt van het werk van Roger Dean. Iedereen die het werk en gedachtegoed van de illustrator/vormgever Roger Dean kent, herkent dit meteen en om dan niet de credits en niet in de opbrengsten te mogen delen lijkt mij bijzonder zuur en onrechtvaardig. Bovendien kan ik mij niet voorstellen dat de mensen die betrokken waren bij de visuele aspecten van deze film de illustrator Dean niet kennen.
mochten Boriz en andere boertjes antwoord: ben er nog.
Pingback: Recensie: Triangle | Mixed Grill